Gatekeeper Ingga: Ang Huling Orasyon

This is the Young Adult short story submitted to the 2026 Amelia Lapena Bonifacio Writing Workshop of UP Diliman

Alas-singko ng hapon. Quinta Market.

Nakatitig si Mang Al-moslima sa mga pasamano kung saan naka-display ang mga lumang telepono. Ito ang kanyang bentahe dito sa palengke. Sakto at sabado, maraming namamalengke. Maraming magiging kustomer na maaaring mahikayat na bumili sa kanya ng mga vintage phones. May mga araw na kalakasan, may mga araw ring matumal ang bentahan. Ito ang kanyang hanapbuhay: ang bumili ng mga lumang telepono, bubutingtingin nang konti, at irereset ang setting para maibenta ito nang parang bago. At dahil ito ay mga vintage, maraming mga kabataan ang curious sa mga teleponong limitado ang app, o mga naghahanap ng mala-analog para hindi malulong sa social media.

Kasama nitong nagbabantay si Ingga, isang dalagita na mahilig sa gadget at sa computer. Marunong siyang magsetup ng gaming PC kahit luma ang mga piyesa nito. Magaling rin itong mag-unlock ng mga iPhone (na madalas nagiging request sa kanya ng mga ka-eskwela), at magbuild ng experimental OS sa kanyang lumang laptop para hindi madaling ma-hack. Madaling libangin ni Ingga ang sarili sa pagko-code.

Kahit ampon si Ingga ni Mang Al-moslima, itinuring niya rin itong tunay na anak.

“Mang Al, pa-reserve ako ng isang dosenang flip phone dito ah, gagawin kong burner phone!” Sigaw ni Ingga sa may-ari.

“Hay naku, hija, hindi yan libre ah. Ayan ka na naman sa pag-eksperimento mo!”

“Opo, magbabayad po ako. May ipon pa po ako rito. Kailangan ko lang ng maraming backup sa mga ginagawa kong configuration. Mabuti na at handa tayo.”

“Ha? May na-detect bang mga Dagitab ang laptop mo?”

Tinitigan ulit ni Ingga ang upcycled Dell laptop niya at nasa taskbar ang isang alert na may nakasulat na Dagitab Detected! Pagka-click niya rito, bumuklat ang interface na may red dot na nakatutok sa Muralla St. “Oo eh. Baka lumabas sa Intramuros ito at lalong delikado. May mga na-set up naman akong mga burner phone rito, pero kailangan ko pa rin ng reserba.”

“O sige, mag-iingat ka. Gamitin mo na rin yung reserba kong motor. Naka-park sa labas.”

Kumaripas ng takbo si Ingga nang dinugtungan ni Mang Al-moslima ang sigaw, “Huwag kalimutan ang lisensya at ang helmet!”

Bumiyahe si Ingga patungo sa Intramuros, at nag-alert ang kanyang smart watch. Ang red dot ay nasa Intendencia Ruins. Pagkadaan sa Magallanes Drive, napansin niya ang biglang pagdilim ng paligid. Pumarada sya sa malapit na bangko.

Sa kabilang dako, may isang empleyadong babae na naglalakad sa Muralla Street. Katatapos lang ng kanyang trabaho at inaasahan niyang maliwanag pa ang alas-sais, pero nagulat siya na parang bigla ang pagkagat ng gabi. Kailangan niyang magmadali umuwi, delikado kapag madilim.

Hindi niya alam kung ito ay guni-guni pero may naririnig siyang kakaibang mga ugong. Parang may dumadaloy na kuryente sa kalye. Sa kaliwa’t kanan, may mga naglabasan na mga anino at tumambad sa kanyang harapan. Lahat sila parang may wire sa mga mukha. Lahat naka-black suit, at saba’y-sabay na nagsabing, “Halika. Sumama ka sa amin. Sumama ka sa dilim.”

Napasigaw ito sa takot.

Pero nang marinig niya ang paulit-ulit na beep, nagitla sya. Tumigil ang mga Dagitab, tila nagmamatyag kung kanino galing ang tunog. Ang beep na ito ay walang iba kundi galing sa smart watch ni Ingga na handang lumaban sa mga ito.

Binuksan ni Ingga ang dalawang flip phone, naka-set na ang configuration. Kita sa screen ang Santelmo simulation: standby nang bigla niyang hinagis ito sa mga kalaban.

“Ate, takbo!” Ang sigaw niya sa magiging biktima ng mga Dagitab. Nang itong makalayo sa mga kalaban, pinindot niya ang kanyang smart watch at gamit ang bluetooth technology, nagbago ang nakasulat sa phone:

Santelmo simulation: Gate Open.

Bago namatay ang mga phone, lumabas ang malalaking bola ng apoy at kaliwa’t kanan na tinupok ang mga Dagitab. Unti-unti silang naaagnas hanggang sa itong naging maliliit na kristal. May isang tila tatakas sa engkwentro pero hindi ito hinayaan ni Ingga. Iniangat niya ang kanyang kanang braso at sumigaw ng, “Gate Open!” Lumabas ang water blast at naitumba niya ang huling Dagitab.

Ang mga natalong Dagitab ay naging mga maliliit na puting kristal na tila hugis kidlat. Nagkalat sila sa harap ng Intendencia Ruins, at unti-unting naging normal ang paligid. Totoo nga, madilim na sa bandang ito ng Muralla Street kapag alas sais ng gabi.

Inipon ni Ingga ang mga mga maliliit na kristal na ito, mga tinatawag nilang Kidlat. Kailangan niyang ibalik ang mga ito sa tindahan ni Mang Al-moslima. Kailangang ligtas ang mga Kidlat. Kailangan nilang ingatan. Kailangan nilang pag-aralan kung paano maibabalik sa dati ang mga ito. Dahil bago pa sila naging Kidlat, sila ay mga Dagitab. At bago pa sila maging Dagitab, sila’y mga tao rin. Napariwara. Nawala sa tamang landas. At nakianib sa inaakala nilang makakatulong sa kanilang pagginhawa.

Isang Gatekeeper si Ingga. Yun ang tawag sa mga katulad niyang may paranormal na kapangyarihan. Biniyayaan ng mga bathala, para talunin ang mga Dagitab at tumulong sa pagpapanatili ng kapayapaan sa kamaynilaan.

Mabuti at may mga reserba syang flip phone. Sa tulong ng kanyang talento sa computer coding at pag-build ng mga OS, nagagawa niyang magkaroon ng panibagong buhay at layunin ang mga lumang phone: maging artificial gates. Ito ang magiging bala niya kapag maraming Dagitab sa paligid at wala siyang kasamang kumalaban ng mga ito.

Isang Gatekeeper si Ingga. At kasama sa trabaho niya ang pagsara ng huling portal sa Intramuros.

Itinago niya ang mga Kidlat sa kanyang bag at nagsimulang maglakad pabalik sa paradahan ng motor. Kailangan na niya munang ibigay ang mga ito kay Mang Al-moslima, bago gawin ang huling misyon.

Alas-otso y medya ng gabi. Manila Cathedral.

Nakalock ang simbahan.

Tinitigan ni Ingga ang karangyaan ng malaking simbahan. Sinariwa ang paalala ng mga magulang. “Manatiling maging mabuti, makatao, at makatarungan.” Ito ang aral na kanyang isinasapuso at inaalala sa tuwing siya’y sasabak sa laban. Ito rin ang mga huling salita ng kanyang Ina’t Ama sa kanya bago nila isara ang portal sa mismong dambana nito at hindi na nakita.

Ang kwento ni Mang Al-moslima sa kanya, mahigit dalawa’t kalahating dekada na simula nang pumutok ang I Love You Virus. Kasabay nito mismo nagbukas ang mga portal na nasa pitong simabahan ng Intramuros. Habang nasisira ang karamihan sa mga computer at electronic gadget sa buong mundo, nagsimula na ring lumabas ang mga Dagitab – mga masasamang elemento na naghahasik ng lagim at sumasanib sa mga tao para sila ay dumami. Kapag mas masama ang tao, mas madaling maging Dagitab. Hindi maipaliwanag kung bakit nangyari ang ganitong kababalaghan, pero mahabang panahon na rin ang pakikidigma ng mga katulad ni Ingga para isa-isang isara ang mga portal na ito. “Mabilis lang ang mga taon, kaya’t mas magandang maisara agad ang lahat ng portal,” yan ang laging banggit ni Mang Al-moslima, na isa ring Gatekeeper. Sa pamamagitan ng kanyang grupo, naisara nila ang unang portal sa dating kinatitirikan ng Simabahan ng San Francisco noong panahon ng Digmaang Hapon.

Ang unang portal na nabanggit ni Mang Al-moslima ay sa mismong paaralan kung saan nag-aaral ngayon si Ingga. Grade 12 na siya ngayon sa Mapua. Pagkagraduate ng Senior High School, itutuloy nya ang tinahak mula sa STEM learning stream at kukuha ng kursong Computer Science. Maliban sa magagamit niya ang piniling larangan sa kanyang inaasam na karera, ginagamit na niya ang mga natutunan rito bilang Gatekeeper.

Grade 8 siya nang una niyang nalaman ang kanyang kapangyarihan. Isang araw pagkatapos ng kanyang klase sa high school, tinawag siya ni Mang Al-moslima at kinuwento ang kanyang kasaysayan: Siya ang tagapagmana ng kapangyarihan ni Aman Sinaya, ang diyos ng karagatan. Katulad niya, may mga likas na kapangyarihan din ang kanyang mga magulang. Ang kanyang ama, hawak ang biyaya ni Lihangin, kaya Gatekeeper ito ng Bagyo at Unos. Ang kanyang ina nama’y may biyaya ni Alunsina, at naging Gatekeeper ng Liwanag at Buhay. Noong anim na taon si Ingga, inihabilin siya ng kanyang mga magulang kay Mang Al-moslima, at sinabihan ang bata na makinig nang mabuti sa matanda. Maging mabait bilang anak-anakan, at bilang estudyante.

At ito ngang kung kailan sya nasa high school, tinuro sa kanya ang misyon ng isang Gatekeeper. Isang araw, naitanong ni Ingga kung nasaan ang mga kasama ni Mang Al. Malulungkot ang mga mata ng matanda nang itinapat niyang ang mga gatekeeper ay kinukuha ng mga Bathaluman kapag tapos na ang kanilang misyon. Ika nya, maaaring ikawala ng iyong sarili ang labis na pagbubukas ng paranormal na kapangyarihan.

At ito ang maaaring nangyari sa kanyang ama’t ina. Hindi tukoy kung nasaan ang kanilang mga katawan: kung nahigop kasabay ng pagsara ng portal ng Manila Cathedral, o baka na-overuse ng Gate at sila ay naging mga espiritu — mga naging ganap na alagad ng mga Diyos.

Bumulong siya ng isang dasal sa mga magulang na tulungan siya sa pagsasara ng huling portal.

Tumunog ang kanyang smart watch. New message from Hikari. Mukhang hinahanap na siya ng kanyang ate Hikari, isa ring Gatekeeper. Naging estudyante ito ng kanyang ina dahil pareho sila ng kapangyarihan. At katulad ni Ingga, isa itong magaling sa mga makina at motor. Nakatapos ito ng Mechanical Engineering sa Mapua, kaya maalam paano mag-restore ng mga motor at mga lumang sasakyan.

“Ingga, bukas na ang simbahan. Pwede ka nang dumeretso rito.”

Alas-nuwebe ng gabi. Simbahan ng San Agustin, Intramuros.

Pumasok si Ingga loob ng simbahan at itinuon ang pagtitig sa dambana nito. Habang naglalakad patungo sa dambana, tanaw niya ang isang maitim na portal na tila isang puyo ng anino na humihigop ng anumang liwanag at handang maglabas ng panibagong laksa ng mga kalaban. Sa bawat pag-ugong ng portal, ramdam niya ang bigat ng tungkuling isara ang pintuan ng kadiliman bago pa ito tuluyang lumamon sa mundo ng mga tao. Determinado ang kanyang mga mata—isang pagtatagpo ng banal na tapang at ng misteryo ng supernatural.

“Ate Hikari, handa ka na ba?”

Sa gilid ng dambana, nai-set up na ni Hikari ang kanyang generator at laptop. Nakatulos na rin ang mga lightning rods, isa sa bawat sulok. Nakatali sa bawat rod ang burner phone na may Kalasag configuration: Live, na makakatulong na pigilan ang paglabas ng mga Dagitab sa simbahan.

Tumango ang kanyang kausap, “Server is live.”

Kabado si Ingga. Natatakot, pero mas determinado siyang tapusin ito. Dama niya ang bakas ng kasaysayan at pananampalataya ng kanyang mga magulang patungo sa isang bukas na wala na ang mga Dagitab. At kahit ang mga portal na ito ay mananatiling nakasara, at kahit ang mundo ay patuloy sa pag-ikot, ipinapangako niyang mananatili ang kapayapaan at patuloy nilang itataguyod ang pamumuhay nang marangal at makatarungan.

Tumayo sya sa gitna ng dambana. Bumuntong-hininga. “Ina, Ama, narito na ako.”

Binuksan niya ang kanyang jacket at naroon sa inside pocket ang apat na burner phone. Lahat naka-calibrate sa Alunsina configuration, kapareho ng frequency sa likas na kapangyarihan ng kanyang ina. Sa pamamagitan ng lumang smart watch, pagka-on ng bluetooth, inihagis niya ang at lumitaw sa screen: Alunsina simulation: Gate Open.

Ito ang kanyang huling orasyon.

Bad News

Kaibigan,

Ikinalulungkot ko sabihin sa iyong hindi nakaabot ang ipinasang akda sa in-extend na deadline para sa 2nd Pasig Writers Workshop.

Ngunit huwag mangamba, asahan mong sisikapin ng AGOS ng PASIG na magkaroon ng palihan kada taon.

Bilang kaibigan sa panulat, gusto kong sabihin sa iyo: kahit hindi ka umabot sa deadline, ang mahalaga ay ang danas at ang kapit nun sa personal na sensibilidad. Pakatandaan ang tindi ng sigasig sa pagtatagpi ng mga salaysay at pagpapadaloy ng iyong boses sa mga kwento na magbibigay kulay sa ating munting bayan.

Nang sa gayon, mas tukoy mo na ang disiplina ng pagsusulat.

Lavarn lang! ✊🫠

May next year naman,

Maria Ella Betos
President

Deadline

Published in the Literary Tuesdays of Mountain Beacon

Nagiging sratch paper ko madalas ang chat ng kaibigan ko sa IG: tapunan ng memes, mga reklamo, at lalo na sa mga idea at pwedeng topic sa pagsusulat. As usual, ang dami niyang memes today! Mamaya ko na yun titigan lahat, tinampulan ko muna ang aking current writing challenge:

Hirap na hirap akong sumulat tungkol sa EDSA! Hindi ko alam kung bakit?! Dahil ba minsan ko na lang ito daanan? O dahil nagpapasukob na ako sa katotohanang hindi tayo basta makakabangon hangga’t may bayad na troll para lang magpabilog ng kapwa nito? Paano ba nasisikmura ng mga troll yung pangloloko sa kapwa Pilipino? Dahil ba sadyang nilamon na sila ng kagustuhang mamuhay nang komportable? Handang isangla ang dangal at hinaharap? O tulad ko ba sila na may binubulong na, “Matagal nang gunaw ang mundo, pero patuloy pa rin tayong itinatawid ito?”
Hindi ko basta masagot! Nagwalis na ako sa sala at kwarto, nagdilig ng halaman, naglinis ng banyo, tumitig sa dilaw na buwan at tinitigan ang chandelier kong mala-buwan ang dilaw na ilaw!


May maiaambag ba itong aking pagkukwento kung sa bawat pagtitig ko kay Mama Mary ng EDSA-Ortigas ay walang sagot kundi ang kanyang pagtitig-pabalik? O, baka ang sagot niya mismo ay kailangan kong bumalik sa pagtingin at pagsuri sa sarili; kung ano ang dahilan ng aking pag-aklas at ano ang aking salvo sa bawat pagbangon?

This IG friend randomly replied:
Iba talaga pag may deadline na hinahabol ‘no?

XLB

Published in the Literary Tuesdays of Mountain Beacon

Sa wakas, magkasama na tayo. Kasabay ng pagsikip ng Ongpin ay ang pagpasyal sa Cafe Mezzanine. Excited na akong matikman ang xiao long bao! Ako ang iyong Fire Tiger —matapang, malakas ang loob, at puno ng sigla. At ikaw ang aking Water Pig —kalma, mapagbigay, at mabait.

“Hindi pa rin ako makapaniwala na nandito ka na,” sabi ko, medyo matinis pa ang boses dahil sa labis na kilig. Noon, hanggang messenger lang ang usap, at hindi ko akalain na darating ang araw na magkakasama kita sa isang mesa. Ngumiti ka, kalmado ang mga mata. “Worth it lahat ng paghihintay,” sagot mo, habang hinahalo ang hot and sour soup.

Ilang sandali ng katahimikan—hindi dahil sa kawalan ng masasabi, kundi dahil sa lalim ng ating pagkakaintindihan. Ang apoy ko nasusupil ng malamig na tubig mo, at ang tubig mo ay pinapainit ng kasiglahan ko. Sa bawat kagat ng dumpling, sa bawat tinginan, batid natin ang dating layo ng distansya ay natunaw na—katulad ng mantikang bumabalot sa ating mga labi.

Naruto Dimple

First Draft of Ani41 Submission. Names are deliberately changed so that those who knew the characters will not be stalked. Him and his self-absorbed social media footprint. 

It was Day3 of the Vietnam itinerary. Desert sunrise trip cancelled because of the rain from the prior day, so we opted to visit Cu Chi tunnels. All tours are unavailable, so we embarked ourselves on a DIY trip. We used to do conversations in transit so on the bus ride, we continued in our nostalgic narratives. 

Of course, with our senses at jumpstart, we re-discussed the day’s logistics, expected expenses, and re-calculation of the ETDs and ETAs. Where to eat will come at a certain point, we were not hungry yet. Then comes those wishful thinking about goals for the family. I mentioned, “As long as buhay si Mama, I soldier on”. He planned to create a grander ancestral home, a big place for a reunion whenever he comes home.

Today, I wonder if he is into that goal still or he just say it to symphatize with me and my large family…?

It suddenly got shifted to the books we read (and I knew at once that he is not a reader, he was just saying the books he curiously browsed in his younger years), Game of Thrones memes (because I have little interest in doing a marathon of the whole series), and next travel plans (Dubai on November 2020, Tokyo on Olympics was also proposed).

“Si Grace andun sa Japan.”

“Grace? Ex mo?”

“Oo, yung pinakahuli.”

Then he goes along with their backstory, on how a third party came into equation, who’s losing who, and how the new boyfriend overlapped their “sila pa” episodes. He also explained the little things that caused the breakup: lapses in video calls, zero “I love you” declarations, and the fail of the routinary Hello and Goodnight’s. He then stated about being too noisy in facebook, about relationshits being very glaring in social media.

“Kaya ba ganyan ka-self-absorbed ang Facebook and Instagram mo?”

“Oo. ang hirap bumalik sa nakaraan at isa-isa mo syang binubura. Kamukha nun si Mikee Cojuangco, alam mo ba yun? Dalawa dimples sa labi.”

The actress got me triggered. I was that Mikee Cojuangco!!! I remembered my parents saying those because of the similarity with my smile.

“Tumingin ka saken nang maayos! Dalawa rin ang dimple ko, may naruto dimple pa nga ako oh! Biloy lang yan! Alam mo, ang kailangan mo ay hindi [Move on], kundi [Move forward]! Ang kailangan mo ay ang taong makakatanggap ng past mo na yan.”

I was a that point that I wanted to hit him with this punchline “Kasi ako, tanggap kita!” 

But I can’t.

I just looked out at the window, a boiling passion dissipated. Clouds from this little black kettle meddled with thin air. I just stared at this motorcycle city called Ho Chi Minh, hoping he felt what I wanted to say. 

All I sensed was silence.

Perhaps, that’s how it should all end: with silence.