Tales of the Corporate and the Synergy of Reader Experience

PRPB’s Book Talakayan of Siege Malvar’s Team Building and Strat Planning

One of the most interesting interviews I’ve done so far happened last Sunday, June 28th at The Stacks, One Ayala. I’ve interviewed several authors before and usually ask about their writing process and the ideas behind their work. But this was the first time I got to interview an author whose books I had actually given a 1-star review. As a critical reader, I felt that I still owed the books—and the author—honest but respectful questions about 𝘛𝘦𝘢𝘮 𝘉𝘶𝘪𝘭𝘥𝘪𝘯𝘨 and 𝘚𝘵𝘳𝘢𝘵 𝘗𝘭𝘢𝘯𝘯𝘪𝘯𝘨.

We started the discussion with the usual introductions of Pinoy Reads Pinoy Books, its vision to champion Filipinos and their writing, and engagements to the third spaces. Then I asked the audience to introduce themselves with their names, and the water bottle brands they carry. A water bottle is an important belonging to every Pinoy nowadays, and it was also a very important plot device in Siege’s books.

With my tablet, I crafted the questions in “corporate speak”, a language representing different departments of an enterprise. After all, Siege’s Linkedin profile mentions, “sell stories, weaponize truths, and create blueprints for communication”. Using root-cause analysis, I asked the first question, as if “relayed by the Research & Development Department”, and the author said that it was the real-life tragedy that inspired Team Building.

The story came from a deeply personal experience: while attending a company team building outside Manila, his father passed away. On his way home, the van he was riding in got into an accident with a motorcycle, leaving him stranded for hours while waiting for another vehicle. Curious neighbors wondered who the lone passenger was, if he was a politician or an actor avoiding the public, without realizing he was simply grieving. That tension between personal loss and the corporate expectation of building a “family” became the seed for what I like to call his Corporate Cycle Novellas.

I also found it interesting that despite never becoming a fellow in any national writers workshop, he’s very open to literary criticism. He doesn’t see criticism as an attack but as part of the conversation between a writer and different kinds of readers. It was refreshing to hear someone speak so openly about receiving feedback, especially after reading works that I personally didn’t enjoy.

Talking to him also reminded me that authors are often more layered than the characters they create. “As relayed by the metrics of the Human Resources”, I jested, I asked his current state from the spectrum of Sue to Mindy: Sue being the ruthless to people in the team while on the other end, Mindy having the patronizing maternal kindness. He mentioned that in real practice of his career, he is the whole spectrum: he could be as ruthless as Sue and as nurturing as Mindy, which made me appreciate how much of himself he had poured into these stories. He asked me the same question, using the same spectrum. I bluntly answered back with a 95% Sue, while my 5% humanity is poured outside of the Corporate — which is this book club. Perhaps it was also a personal wake up call to treat every encounter with kindness and compassion, even after giving his book a one-star review.

Coming from the Ethics and Governance commitee, I asked, “What haunted him the most about these two novellas?” I expected him to bring up the people within the novellas. That can be the mecha elements overriding Manny Conda’s physicality, or Oliver’s struggle with dissonant psyche (because of the comfortable lifestyle) or even about Miggy’s losing mental capacity (with increasing amounts of administered medicine). I even prompted him, that maybe the island’s mysticism can get him sleepless for a bit. Instead, he pointed to one line from Mindy: “Ang pagtatrabaho nang marangal sa Pilipinas ay araw-araw na pagtaya ng buhay.” That answer completely reframed the conversation. Mindy’s one-liner distills the novella’s central thesis: that for many Filipinos, earning an honest living comes at an unbearable human cost. It also encapsulates the books’ ethical ethos—a persistent interrogation of the systems that demand dignity while making survival increasingly inhumane.

I asked Siege about his roadmapping (“Because the Office of the President asks me so!”), and he shared that he’d like to conclude the Eskinita Imprint as a trilogy, the third novella covering other explorations of characters and their respective arcs. He added that discussions are ongoing with 19th Avenida Publishing about possibly releasing an omnibus edition of Team Building to further expand the universe of PhilNutrition, Inc.

We ended the interview by giving him a faux Owala water bottle—a fitting way to wrap things up, considering how symbolic it is in the novella. It’s a plot device, a marker of social status, and perhaps the most practical reminder of all: stay hydrated while surviving the chaos of corporate life.

Pinoy Reads Pinoy Books is deeply grateful to Packing Sheets, 19th Avenida Publishing, and One Ayala for making this Book Talakayan possible.

Pagpapatuloy

Nalulunod sa dami ng gulo ng mundo, kaya ko nilayasan ito ng isang linggo.
Pagbalik ko, hindi na naubos. Sa isang banda, may gustong ituloy. Sa kabila, may yumao.
Tila napapaligiran ako ng ingay at patay, at hindi ako pinagbibigyang tumulala at magnilay.

Sabi nila, kailangang ikaw mismo ang maglalaan ng sandali ng pagtunganga at pagtulala. Mga minsanang pagdinig sa paligid na patuloy ang kwento habang ikaw ay isang rebultong nakatanghod sa isang sansaglit na sana’y mas humaba, mas tumagal.

“Grabe naman yung gamot sa ospital, tatlong milyon.” Wala akong ipon, wala akong kakayarang magbayad nang ganon. Wala akong kakayahang tumigil sa pagbuno, sa pagkayod.

Kailan ba ako makakapagpahinga? Hanggang sa susunod bang pag-akyat sa bundok? Hanggang sa susunod na langoy? Or mas mabuti bang ipikit ang mata at diwa at itigil ang sariling mundo.

Bukas, panibagong trabaho, panibagong adhika, panibagong pagpapatuloy. Ito na lang ba ang dahilan ng pagbangon? O ito na talaga yun, ang inaasam kong maipamana sa kapwa-tao…?

Figuring Out the Logistics of Loss While Inside the Coffee Shop

As I wait for that last P2P bus going to the Bicol International Airport, I re-read my most recent blog about figuring our the logistics of loss. Here is a recap of sorts:

a. Kazakhstan is cancelled for 2026. I rechanneled the funds to a local travel with my family and for tanking another “Death Plan”

b. Taiwan alpine hike is at 50-50, meaning, I am still undecided on tanking the credit card bills for three months worth, just to take a difficult trail (because the body and mental health needed it)

c. I did the KiudKad – the last resort this week, to have a rest, to hike the mini-peak of Daldagon, to play mobile legends, to read novels and poems… and totally forgotten to ugly cry.

As of this moment, I do not have the capacity or the space to do the ugly dramas of grieving; I just received a message from Mama that the GSIS is yet requiring another document to submit when I get back to Manila. Another set of “burden of proof”, another subset of Remedial Law that I read in my younger years, another count of the two-to-three-weeks before them saying, “Mrs. Betos is entitled to the Surviving Spouse benefit. Please proceed to the Landbank Account Opening on the Pensioner’s Lounge.”

The last time I ugly cried was three years ago, when I was asked, “Why are you really here?” and my response was the tears of hope and a possibility of a parallel timeline of a Tax Accountant’s wife, disintegrated before my very eyes. Moreoften than then I think about things, and no matter how polished a death plan is, the life is indeed fleeting and I still feel like rushing on the moments when I should be still.

Does ugly crying become a personal tick box that I long to check, making sure that my sagacity is earned with emotional maturity?

What if I tell you, that I forgot to grieve the moment I left my eight-year-old American tourister in the middle of the Eminent luggage store in Taichung HSR, while rushing for the bullet train bound for Taipei?

Will I still be that person that you seek wisdom for?

Gatekeeper Ingga: Ang Huling Orasyon

This is the Young Adult short story submitted to the 2026 Amelia Lapena Bonifacio Writing Workshop of UP Diliman

Alas-singko ng hapon. Quinta Market.

Nakatitig si Mang Al-moslima sa mga pasamano kung saan naka-display ang mga lumang telepono. Ito ang kanyang bentahe dito sa palengke. Sakto at sabado, maraming namamalengke. Maraming magiging kustomer na maaaring mahikayat na bumili sa kanya ng mga vintage phones. May mga araw na kalakasan, may mga araw ring matumal ang bentahan. Ito ang kanyang hanapbuhay: ang bumili ng mga lumang telepono, bubutingtingin nang konti, at irereset ang setting para maibenta ito nang parang bago. At dahil ito ay mga vintage, maraming mga kabataan ang curious sa mga teleponong limitado ang app, o mga naghahanap ng mala-analog para hindi malulong sa social media.

Kasama nitong nagbabantay si Ingga, isang dalagita na mahilig sa gadget at sa computer. Marunong siyang magsetup ng gaming PC kahit luma ang mga piyesa nito. Magaling rin itong mag-unlock ng mga iPhone (na madalas nagiging request sa kanya ng mga ka-eskwela), at magbuild ng experimental OS sa kanyang lumang laptop para hindi madaling ma-hack. Madaling libangin ni Ingga ang sarili sa pagko-code.

Kahit ampon si Ingga ni Mang Al-moslima, itinuring niya rin itong tunay na anak.

“Mang Al, pa-reserve ako ng isang dosenang flip phone dito ah, gagawin kong burner phone!” Sigaw ni Ingga sa may-ari.

“Hay naku, hija, hindi yan libre ah. Ayan ka na naman sa pag-eksperimento mo!”

“Opo, magbabayad po ako. May ipon pa po ako rito. Kailangan ko lang ng maraming backup sa mga ginagawa kong configuration. Mabuti na at handa tayo.”

“Ha? May na-detect bang mga Dagitab ang laptop mo?”

Tinitigan ulit ni Ingga ang upcycled Dell laptop niya at nasa taskbar ang isang alert na may nakasulat na Dagitab Detected! Pagka-click niya rito, bumuklat ang interface na may red dot na nakatutok sa Muralla St. “Oo eh. Baka lumabas sa Intramuros ito at lalong delikado. May mga na-set up naman akong mga burner phone rito, pero kailangan ko pa rin ng reserba.”

“O sige, mag-iingat ka. Gamitin mo na rin yung reserba kong motor. Naka-park sa labas.”

Kumaripas ng takbo si Ingga nang dinugtungan ni Mang Al-moslima ang sigaw, “Huwag kalimutan ang lisensya at ang helmet!”

Bumiyahe si Ingga patungo sa Intramuros, at nag-alert ang kanyang smart watch. Ang red dot ay nasa Intendencia Ruins. Pagkadaan sa Magallanes Drive, napansin niya ang biglang pagdilim ng paligid. Pumarada sya sa malapit na bangko.

Sa kabilang dako, may isang empleyadong babae na naglalakad sa Muralla Street. Katatapos lang ng kanyang trabaho at inaasahan niyang maliwanag pa ang alas-sais, pero nagulat siya na parang bigla ang pagkagat ng gabi. Kailangan niyang magmadali umuwi, delikado kapag madilim.

Hindi niya alam kung ito ay guni-guni pero may naririnig siyang kakaibang mga ugong. Parang may dumadaloy na kuryente sa kalye. Sa kaliwa’t kanan, may mga naglabasan na mga anino at tumambad sa kanyang harapan. Lahat sila parang may wire sa mga mukha. Lahat naka-black suit, at saba’y-sabay na nagsabing, “Halika. Sumama ka sa amin. Sumama ka sa dilim.”

Napasigaw ito sa takot.

Pero nang marinig niya ang paulit-ulit na beep, nagitla sya. Tumigil ang mga Dagitab, tila nagmamatyag kung kanino galing ang tunog. Ang beep na ito ay walang iba kundi galing sa smart watch ni Ingga na handang lumaban sa mga ito.

Binuksan ni Ingga ang dalawang flip phone, naka-set na ang configuration. Kita sa screen ang Santelmo simulation: standby nang bigla niyang hinagis ito sa mga kalaban.

“Ate, takbo!” Ang sigaw niya sa magiging biktima ng mga Dagitab. Nang itong makalayo sa mga kalaban, pinindot niya ang kanyang smart watch at gamit ang bluetooth technology, nagbago ang nakasulat sa phone:

Santelmo simulation: Gate Open.

Bago namatay ang mga phone, lumabas ang malalaking bola ng apoy at kaliwa’t kanan na tinupok ang mga Dagitab. Unti-unti silang naaagnas hanggang sa itong naging maliliit na kristal. May isang tila tatakas sa engkwentro pero hindi ito hinayaan ni Ingga. Iniangat niya ang kanyang kanang braso at sumigaw ng, “Gate Open!” Lumabas ang water blast at naitumba niya ang huling Dagitab.

Ang mga natalong Dagitab ay naging mga maliliit na puting kristal na tila hugis kidlat. Nagkalat sila sa harap ng Intendencia Ruins, at unti-unting naging normal ang paligid. Totoo nga, madilim na sa bandang ito ng Muralla Street kapag alas sais ng gabi.

Inipon ni Ingga ang mga mga maliliit na kristal na ito, mga tinatawag nilang Kidlat. Kailangan niyang ibalik ang mga ito sa tindahan ni Mang Al-moslima. Kailangang ligtas ang mga Kidlat. Kailangan nilang ingatan. Kailangan nilang pag-aralan kung paano maibabalik sa dati ang mga ito. Dahil bago pa sila naging Kidlat, sila ay mga Dagitab. At bago pa sila maging Dagitab, sila’y mga tao rin. Napariwara. Nawala sa tamang landas. At nakianib sa inaakala nilang makakatulong sa kanilang pagginhawa.

Isang Gatekeeper si Ingga. Yun ang tawag sa mga katulad niyang may paranormal na kapangyarihan. Biniyayaan ng mga bathala, para talunin ang mga Dagitab at tumulong sa pagpapanatili ng kapayapaan sa kamaynilaan.

Mabuti at may mga reserba syang flip phone. Sa tulong ng kanyang talento sa computer coding at pag-build ng mga OS, nagagawa niyang magkaroon ng panibagong buhay at layunin ang mga lumang phone: maging artificial gates. Ito ang magiging bala niya kapag maraming Dagitab sa paligid at wala siyang kasamang kumalaban ng mga ito.

Isang Gatekeeper si Ingga. At kasama sa trabaho niya ang pagsara ng huling portal sa Intramuros.

Itinago niya ang mga Kidlat sa kanyang bag at nagsimulang maglakad pabalik sa paradahan ng motor. Kailangan na niya munang ibigay ang mga ito kay Mang Al-moslima, bago gawin ang huling misyon.

Alas-otso y medya ng gabi. Manila Cathedral.

Nakalock ang simbahan.

Tinitigan ni Ingga ang karangyaan ng malaking simbahan. Sinariwa ang paalala ng mga magulang. “Manatiling maging mabuti, makatao, at makatarungan.” Ito ang aral na kanyang isinasapuso at inaalala sa tuwing siya’y sasabak sa laban. Ito rin ang mga huling salita ng kanyang Ina’t Ama sa kanya bago nila isara ang portal sa mismong dambana nito at hindi na nakita.

Ang kwento ni Mang Al-moslima sa kanya, mahigit dalawa’t kalahating dekada na simula nang pumutok ang I Love You Virus. Kasabay nito mismo nagbukas ang mga portal na nasa pitong simabahan ng Intramuros. Habang nasisira ang karamihan sa mga computer at electronic gadget sa buong mundo, nagsimula na ring lumabas ang mga Dagitab – mga masasamang elemento na naghahasik ng lagim at sumasanib sa mga tao para sila ay dumami. Kapag mas masama ang tao, mas madaling maging Dagitab. Hindi maipaliwanag kung bakit nangyari ang ganitong kababalaghan, pero mahabang panahon na rin ang pakikidigma ng mga katulad ni Ingga para isa-isang isara ang mga portal na ito. “Mabilis lang ang mga taon, kaya’t mas magandang maisara agad ang lahat ng portal,” yan ang laging banggit ni Mang Al-moslima, na isa ring Gatekeeper. Sa pamamagitan ng kanyang grupo, naisara nila ang unang portal sa dating kinatitirikan ng Simabahan ng San Francisco noong panahon ng Digmaang Hapon.

Ang unang portal na nabanggit ni Mang Al-moslima ay sa mismong paaralan kung saan nag-aaral ngayon si Ingga. Grade 12 na siya ngayon sa Mapua. Pagkagraduate ng Senior High School, itutuloy nya ang tinahak mula sa STEM learning stream at kukuha ng kursong Computer Science. Maliban sa magagamit niya ang piniling larangan sa kanyang inaasam na karera, ginagamit na niya ang mga natutunan rito bilang Gatekeeper.

Grade 8 siya nang una niyang nalaman ang kanyang kapangyarihan. Isang araw pagkatapos ng kanyang klase sa high school, tinawag siya ni Mang Al-moslima at kinuwento ang kanyang kasaysayan: Siya ang tagapagmana ng kapangyarihan ni Aman Sinaya, ang diyos ng karagatan. Katulad niya, may mga likas na kapangyarihan din ang kanyang mga magulang. Ang kanyang ama, hawak ang biyaya ni Lihangin, kaya Gatekeeper ito ng Bagyo at Unos. Ang kanyang ina nama’y may biyaya ni Alunsina, at naging Gatekeeper ng Liwanag at Buhay. Noong anim na taon si Ingga, inihabilin siya ng kanyang mga magulang kay Mang Al-moslima, at sinabihan ang bata na makinig nang mabuti sa matanda. Maging mabait bilang anak-anakan, at bilang estudyante.

At ito ngang kung kailan sya nasa high school, tinuro sa kanya ang misyon ng isang Gatekeeper. Isang araw, naitanong ni Ingga kung nasaan ang mga kasama ni Mang Al. Malulungkot ang mga mata ng matanda nang itinapat niyang ang mga gatekeeper ay kinukuha ng mga Bathaluman kapag tapos na ang kanilang misyon. Ika nya, maaaring ikawala ng iyong sarili ang labis na pagbubukas ng paranormal na kapangyarihan.

At ito ang maaaring nangyari sa kanyang ama’t ina. Hindi tukoy kung nasaan ang kanilang mga katawan: kung nahigop kasabay ng pagsara ng portal ng Manila Cathedral, o baka na-overuse ng Gate at sila ay naging mga espiritu — mga naging ganap na alagad ng mga Diyos.

Bumulong siya ng isang dasal sa mga magulang na tulungan siya sa pagsasara ng huling portal.

Tumunog ang kanyang smart watch. New message from Hikari. Mukhang hinahanap na siya ng kanyang ate Hikari, isa ring Gatekeeper. Naging estudyante ito ng kanyang ina dahil pareho sila ng kapangyarihan. At katulad ni Ingga, isa itong magaling sa mga makina at motor. Nakatapos ito ng Mechanical Engineering sa Mapua, kaya maalam paano mag-restore ng mga motor at mga lumang sasakyan.

“Ingga, bukas na ang simbahan. Pwede ka nang dumeretso rito.”

Alas-nuwebe ng gabi. Simbahan ng San Agustin, Intramuros.

Pumasok si Ingga loob ng simbahan at itinuon ang pagtitig sa dambana nito. Habang naglalakad patungo sa dambana, tanaw niya ang isang maitim na portal na tila isang puyo ng anino na humihigop ng anumang liwanag at handang maglabas ng panibagong laksa ng mga kalaban. Sa bawat pag-ugong ng portal, ramdam niya ang bigat ng tungkuling isara ang pintuan ng kadiliman bago pa ito tuluyang lumamon sa mundo ng mga tao. Determinado ang kanyang mga mata—isang pagtatagpo ng banal na tapang at ng misteryo ng supernatural.

“Ate Hikari, handa ka na ba?”

Sa gilid ng dambana, nai-set up na ni Hikari ang kanyang generator at laptop. Nakatulos na rin ang mga lightning rods, isa sa bawat sulok. Nakatali sa bawat rod ang burner phone na may Kalasag configuration: Live, na makakatulong na pigilan ang paglabas ng mga Dagitab sa simbahan.

Tumango ang kanyang kausap, “Server is live.”

Kabado si Ingga. Natatakot, pero mas determinado siyang tapusin ito. Dama niya ang bakas ng kasaysayan at pananampalataya ng kanyang mga magulang patungo sa isang bukas na wala na ang mga Dagitab. At kahit ang mga portal na ito ay mananatiling nakasara, at kahit ang mundo ay patuloy sa pag-ikot, ipinapangako niyang mananatili ang kapayapaan at patuloy nilang itataguyod ang pamumuhay nang marangal at makatarungan.

Tumayo sya sa gitna ng dambana. Bumuntong-hininga. “Ina, Ama, narito na ako.”

Binuksan niya ang kanyang jacket at naroon sa inside pocket ang apat na burner phone. Lahat naka-calibrate sa Alunsina configuration, kapareho ng frequency sa likas na kapangyarihan ng kanyang ina. Sa pamamagitan ng lumang smart watch, pagka-on ng bluetooth, inihagis niya ang at lumitaw sa screen: Alunsina simulation: Gate Open.

Ito ang kanyang huling orasyon.

Weekend Doomscroll

Boat of aid to Gaza
“Can Thunberg swim well?”
With Jet2 holidays you can save 50 pounds per person!
I have a partner I wanted to fcuk hard
but so out of reach, so far away.
I see a wrinkle in my eye—
a permanent mark, to where I show my smile.
With the Statue of Liberty in the background,
I realized the ferry was free.
Zohran Mamdani for Mayor in NYC,
Catching up with memes,
at katok sa pinto. Tao sa tao.
Kampanyang ala-Leni Robredo.

Sa kabila ng kawalan ng Pinoy
as IG reels representative ng boycott,
Namumutiktik sila sa Facebook.
Habang pinuputakte ng Zionist
at bashers at troll farmers
ang targeted ads na pusa
at NCAP at mga pagtatakip sa plate ng sasakyan.
May bago na palang taxi mula sa Vietnam.
Kung saan tayo ang dating nagtuturo
ng pagpapalay, at pagbibigas, sila na
ang nag-eexport ng expertise
sa patuloy na lumulubog
na Pilipinas.

Ruby-chan! Hai! Nani ga suki?
Pinatay muna ang social media.
Nagtungo sa messenger,
nakita ang balita.

May isang kaibigang
tumigil ang mundo.
Binisita ko nitong
nakaraang linggo,
at ang nakita ko ay pagkakabuklod,
ng mga kaanak, kaibigan,
at akong random classmate
ng isang yumao.
Hindi ko alam kung ang pagtutula(ng ito)
ay makapagbigay hustisya
sa mga nakaraang araw ng pahinga.

Nagulat ako at nagising:
Tanghali na.
Lunes na (naman!)


Poetics:

This is my tiktok and IG and facebook last weekend, with a touch of me-time cooking left-overs and ganking in ML. I visited a high school classmate and I felt fear and loneliness because I was a very extrovert, but now with a bookish community being broken about the issues with the Philippines as the Guest of Honor in Frankfurt Buchmesse, I don’t even know where to start building a community again. Maybe I was outrageous of it being broken, or I overthink too much. Maybe all I need to do is to reach out to friends who can help me when I get old, and visit them and talk to them heart-to-heart.

That visit of the dead made me think if I invested enough, or should I start caving in again and be ready. Sigh, is this what the midlife crisis is? Or maybe another episode of existential dread…?

Bad News

Kaibigan,

Ikinalulungkot ko sabihin sa iyong hindi nakaabot ang ipinasang akda sa in-extend na deadline para sa 2nd Pasig Writers Workshop.

Ngunit huwag mangamba, asahan mong sisikapin ng AGOS ng PASIG na magkaroon ng palihan kada taon.

Bilang kaibigan sa panulat, gusto kong sabihin sa iyo: kahit hindi ka umabot sa deadline, ang mahalaga ay ang danas at ang kapit nun sa personal na sensibilidad. Pakatandaan ang tindi ng sigasig sa pagtatagpi ng mga salaysay at pagpapadaloy ng iyong boses sa mga kwento na magbibigay kulay sa ating munting bayan.

Nang sa gayon, mas tukoy mo na ang disiplina ng pagsusulat.

Lavarn lang! ✊🫠

May next year naman,

Maria Ella Betos
President

119 Characters Short

Susubukan kong muling sumulat.

Kahit tula, kahit dagli.
Masabi na sa kaunting sandali,
Hindi anxiety ang mananatili.

May mga moments akong gusto
kong itago ang gulo ng mundo at
ilapat sa papel,
Ngunit kahit ang simpleng
paglapat ng bolpen sa notebook
ay mahirap gawin. Kahit kaunting
tipa, hirap din.

Tapos mabibitin ang character
count kasi ang app ay para
lamang sa dagli at hindi para
ayusin ang gulo ng isip.

Happy poetry day. Isang prosaic poem kasi papangit kapag bars attack ang atake. Hirap akong tumula.